Home | Actueel | Blog | Op jongere leeftijd dementie

Op jongere leeftijd dementie

Op jongere leeftijd dementie

Remco Riemersma

In het kader van het project Zorgen voor Zorg schrijven medewerkers van Zonnehuisgroep IJssel-Vecht een blog over de ontwikkelingen in de zorg.

Het zal je maar overkomen, op jongere leeftijd dementie. En dan? Het heeft gevolgen voor je werk, gezin, sociale leven en maatschappelijke status. Het heeft een grote impact op je leven. Wat mij is opgevallen sinds ik in een verpleeghuis werk, is dat mensen op jongere leeftijd met dementie tussen ouderen met dementie verblijven. Er zijn enkele zorgorganisaties in Nederland die specifieke zorg bieden aan jong dementerenden, meestal in de vorm van dagopvang, maar weinig 24-uurs zorg zoals we aan ouderen bieden.

NEED-YD

Het NEED-YD is het enige onderzoek in de wereld dat kijkt naar de zorgbehoeften van jong dementerenden en hun familie. Dit was voor mij de aanleiding om verder te zoeken naar een mogelijkheid waar ik praktijkervaring op kon doen, tips en ideeën kon uitwisselen. Een artikel van Joris Rombaut heeft mijn belangstelling getrokken en heeft ervoor gezorgd dat ik contact met hem heb opgenomen.

Uitwisseling

Ik heb een dag mogen beleven en proeven van de zorg op de Zandkorrel in Eeklo (België). Onze zuiderburen spraken hun verbazing uit waarom een Nederlandse zorgmedewerker naar België komt om ervaring en ideeën op te doen. “Nederland heeft de zorg toch goed geregeld?”, vroegen zij zich af. Maar juist de verschillen in werken, cultuur en gewoonten, maken het mooi om eens bij een ander achter de schermen te kijken.

De Zandkorrel is een aparte woongemeenschap binnen woonzorgcentrum Sint-Elisabeth. Er is plaats voor vijftien bewoners. De helft verblijft er residentieel. De gemiddelde leeftijd van de bewoners is 55, de jongste bewoner is 42. Drie van hen zijn niet dement, maar hebben een ander niet-aangeboren hersenletsel. Centraal in de Zandkorrel staat ‘de tafel’. Dat is, net zoals bij veel gezinnen, een plek waar wordt gekookt, afgewassen, geknutseld, gepraat en ontspannen. Er wordt niet alleen veel belang gehecht aan de huiselijke sfeer, maar ook aan de talenten en voorkeuren van de bewoners. Betrokkenheid in plaats van therapie: dat is de sleutel. De fysieke zorg gaat samen met veel communicatie en een persoonlijke aanpak. Willen ze naar de markt? Dat kan. Willen ze buiten gaan wandelen of naar de veldcross in Maldegem? Ook geen probleem. Als het nodig is, kunnen we op Google Earth zien waar ze zijn en kunnen we elkaar zelfs contacteren. Goede zorg is een gezond samenspel tussen deskundigheid en een relationele aanpak”, vindt Rombaut.

De naam ‘De Zandkorrel’ blijkt geen toevallige naam, zo bleek. Als je een zandkorrel onder een vergrootglas of microscoop bekijkt, merk je dat er geen eén hetzelfde uitziet. Die vele zandkorrels, met hun ongelooflijke verschillende kleuren en vormen, zijn allemaal samen ‘zand’,  zonder elkaar te hinderen. Dat is ook zo in De Zandkorrel: mensen met verschillende achtergronden en eigenheden vinden er elkaar, ongehinderd door tal van verschillen.

Speerpunten in de zorg

Ik heb in mijn uitwisseling mogen ervaren dat er daadwerkelijk sprake is van een totaal andere manier van werken en aanpak. Mijn inziens is door leeftijdsverschil de aansluiting met medebewoners minder goed en wordt hierdoor de kwaliteit van leven en wonen voor zowel de bewoner als zijn sociale netwerk beïnvloed. Jong dementerenden zijn van een andere generatie en hebben andere begeleiding nodig. Zinvolle dagbesteding moet voor hen anders worden ingevuld dan voor ouderen. Je kunt concluderen dat het werken op een leefgroep specifiek voor jong dementerenden een andere aanpak vergt. Daarnaast heb je de expertise nodig van een sociaal pedagogische hulpverlener.

Op een leefgroep met jong dementerenden:

  • Is er behoefte aan (het oefenen van) computer- of tabletgebruik;
  • Is het van belang afspraken te maken omtrent het gebruik van sociale media;
  • Dient er een intensieve samenwerking te zijn met het Behandelcentrum (logopedie, ergotherapie, fysiotherapie) om de zelfredzaamheid te stimuleren en de eigenwaarde te ondersteunen;
  • Zijn jong dementerenden er vaak fysiek veel beter aan toe dan ouderen met dementie. Bewegen (bijv. d.m.v. fitness) is daarom heel belangrijk. Zo wordt er in De Zandkorrel veel aandacht besteed aan muziektherapie en is hiervoor een speciale ruimte ingericht;
  • Dienen huishoudelijke taken, net zoals thuis in een gezin, onderverdeeld te worden bij de cliënten. Dit dient men duidelijk zichtbaar te maken middels een planbord;
  • Is gezonde voeding van groot belang. Tevens is het samen kiezen van recepten een onderdeel van de leefgroep. De jong dementerenden hebben een ander eetpatroon dan ouderen met dementie;
  • Hebben gezelschapsspellen een ander doel;
  • Dient er betekenis gegeven te worden aan het verliezen van werk, vaardigheden en sociale contacten;
  • Dient men op te letten met persoonlijke levensverhalen, aangezien deze voor cliënten heel confronterend kunnen zijn.

Het is daarnaast van belang mantelzorgers zoveel mogelijk te betrekken bij de zorg en regelmatig met hen in gesprek te gaan. Het creëren van een veilige omgeving voor kinderen van jong dementerenden, eventueel onder begeleiding of voorzien van een activiteit, is een belangrijk speerpunt.

Remco Riemersma, Gespecialiseerd Verzorgende Psychogeriatrie de Havenbuurt (het Zonnehuis)

Reacties (5)

Kristel van Rossem19 april 2016, 19:10
Goed stuk Remco!
Desiree Riezebos19 april 2016, 21:01
Mooi om te lezen en wat interessant dat u daar bent wezen kijken. Altijd goed om te weten hoe anders de begeleiding bij jong dementerenden is. Nu afwachten wanneer ze in Nederland zoiets gaan opzetten.
Marianne Mittertreiner20 april 2016, 13:25
Mooi stukje om te lezen.
Alice de Jonge20 april 2016, 20:36
Wat een goed initiatief van je Remco en inspirerend om te lezen, zeker het stukje over de andere daginvulling van deze doelgroep. Wie weet voor de toekomst van de zgijv een goed idee..een aparte afdeling- centraal gelegen in Nederland!
Ria Peters 9 december 2016, 23:22
Hallo, mijn partner met PArkinson (dementie) verblijft sinds 31 oktober in Zonnehuis en ik heb gevraagd waarom men niet een afdeling begint voor jongeren met dementie. Hopelijk gaan wij dit nog meemaken zodat bijvoorbeeld mijn partner weer een leuke dagbesteding krijgt en zich daardoor meer happy gaat voelen.

Reageer op deze blog


Verplicht maar verborgen




ActizHKZ keurmerkZonnehuisgroep IJssel-Vecht © 2017Website doorMotivo